Janwillem Koten

‘1 Mei 2021’

Het is 1 mei. Wanneer ik vanaf mijn werkplek in de keuken naar buiten kijk zie ik de prachtige kersenboom in bloei. Ik zie bijen aan en af komen en mijn verlangen naar kersen stijgt gestaag. Dat maakt me blij. Trouwens, wanneer je door ons stadsdeel rijdt zie je overal een veelkleurig palet van bloemen en bomen in volle bloeipracht. Ook een wandeling maakt je tevreden. Geen wonder dat je veel bordjes te koop ziet, het is Dukenburg op zijn best. Deze pracht is uitnodigend om te kopen. Dat scheelt wellicht een paar duizend euro. Maar er is ook een andere 1 mei, die minder vreugdevol is.

Vrijdagavond en zaterdagmorgen lees ik al jaren mijn vaste vakbladen om een beetje bij te blijven. Ik werd in een van de bladen getroffen door de zin: “De meesten van ons hebben een tijdelijk contract, vaak het zoveelste, want hoe goed je ook presteert, na drie jaar word je ingewisseld; een vast contract (dat na drie jaar moet worden gegeven) zit er niet in.” Het betreft hier ziekenhuispersoneel, dat als wegwerpmateriaal wordt uitgewisseld. Schrijnend is het dat momenteel deze losse krachten door de coronacrisis op hun tandvlees lopen.

Als vanzelf moest ik aan de datum van 1 mei denken als Dag van de Arbeid. Deze dag werd in de VS in 1890 ingesteld om een 8-urige werkdag af te dwingen. Deze dag is later door de internationale vakbeweging als strijddag uitgekozen en werd in vele landen een vrije dag voor demonstraties om menswaardiger arbeid af te dwingen.

Als oud vakbondslid - ik heb de gouden vakbondsspeld – doet 1 mei me nog steeds wat. Ik heb mijn kinderen dan ook stevig aangeraden vakbondslid te worden en ze hebben de vakbond al nodig gehad. Zonder vakbond ben je als werknemer nergens. In mijn jeugd waren er indrukwekkende 1 mei-demonstraties waar de leiders van de vakbonden bij redes hun beste beentje voortzetten. De Internationale werd luid gezongen.

De laatste jaren bestaat de 1 mei-herdenking in Nederland nauwelijks meer. De laatste 1 mei-viering in het Kolpingshuis was zo tam dat ik me schaamde. Is de 1 mei-viering dan niet meer actueel? Met het verhaaltje hierboven lijkt me het net zo actueel als vroeger. Veel werknemers worden nu als losse arbeiders en als handelswaar beschouwd. Net zoals veel flexwerkers en soortgelijken vandaag de dag heten. In sommige branches zijn meer flexkrachten dan vaste medewerkers. Allen hebben veel stress en bestaansonzekerheid. Ellende voor gezinnen, zeker als er kinderen zijn.

1 mei is de Dag van de Arbeid. Dat zegt de jongere generatie niet veel meer. Ik stel daarom een andere naam voor de 1 mei dag voor, namelijk de Dag van de Vaste Arbeid. Deze aanduiding stelt het probleem van vandaag duidelijker. Ik hoop dat deze nieuwe naam een uitnodiging voor vakbonden en vele jonge leden wordt om hun rechten als volwaardig menswerknemers weer te herkrijgen. Dus vanaf 1mei 2021 de nieuwe naam: Dag van de vaste arbeid

Janwillem Koten

‘Een misplaatste verkiezingsdag’

Iedereen is blij dat de verkiezingen voorbij zijn. Ik hoorde dat van veel mensen om me heen. Men vond het eigenlijk dit keer maar niks. Het zwaartepunt lag geheel en al bij de televisie. Als politieke partij was je van tv-regisseurs helemaal afhankelijk en dat was voor diverse partijen toch een belemmering. Avond aan avond ging dat maar op dezelfde manier door zodat het voor nogal wat mensen toch wat teveel van het goede werd. Ik heb maar snel mijn stem postaal uitgebracht, zodat ik niet meer de aandrang kreeg iedere avond naar dezelfde vertoning te kijken.

Ik had te doen met al die politici die iedere avond dezelfde sprookjes moesten vertellen en tevens op moesten letten dat er geen mes in hun rug verdween. Zou niks voor mij zijn. Het ergste vond ik die mediatirannen, die met hun opgeblazen ego hun zogenaamde politieke wijsheden debiteerden. Uiteraard was corona het centrale thema, waarbij mensen van allerlei allure vaak veel onzin naar voren brachten. Je kon zien dat ze trots waren om op de tv te verschijnen om daar met veel bravoure hun zegje te mogen doen en belangrijk te lijken. Er waren voor mij ook partijen die met egoïstische standpunten de kiezer trachtten te lokken en die zoals later bleek daar veel succes mee hadden geboekt. Dit is een teken dat door corona de samenleving is verhard.

Veel mensen zijn niet gelukkig met de verkiezingsuitslag. In Dukenburg was de uitslag dan wel niet zo verrassend, maar wel uitzonderlijk voor D66 die erin slaagde in Meijhorst de grootste partij te worden. Wie dat mij een jaar geleden voorspeld zou hebben, had ik niet alleen niet geloofd maar ook meewarig uitgelachen, omdat D66 in Meijhorst altijd onderaan bungelde. Verder heeft de uitslag van Dukenburg ons imago geen goed gedaan. De oorzaak van dit stemgedrag is dat veel mensen angstig en ontevreden zijn. Dat is al jaren zo. Dukenburg is een achtergesteld gebied geweest. We wachten bijvoorbeeld al veel jaren op een gerenoveerd winkelcentrum in Weezenhof dat er almaar niet komt. Wellicht brengen de pas gelanceerde kanaaloeverplannen eindelijk verbetering.

Eigenlijk was die eigenaardige verkiezingsuitslag te verwachten. Wie organiseert nu een verkiezing midden in een pandemie die veel dodelijke slachtoffers eist. Veel mensen zijn dan niet fit genoeg om evenwichtig te kiezen. Ze zijn immers angstig om corona te krijgen, daarvan ernstig ziek te worden en mogelijk daaraan zelfs te sterven. In deze situatie denk je voornamelijk aan de dag van morgen of je er dan nog bent. Bij het kiezen zijn dan niet de lange termijn problemen aan de orde – hoe belangrijk ook - maar vooral de overleving en de dag van morgen. Het postale kiezen voor 70-plussers, dat veilig stemmen moest waarborgen, is een mislukking geworden. Iemand met vijf milligram hersenen kon voorzien dat dit op een fiasco zou uitlopen. De overheid heeft deze miskleun dan ook moeten toegeven.

Beter was geweest om de verkiezingen uit te stellen, totdat de meeste mensen hun corona-vaccinatie hadden ondergaan, zodat ze daarna tot een meer overwogen kiesoordeel konden komen, waarbij ook de lange termijn problemen meer aandacht kregen. Een half jaar de verkiezing uitstellen zou toch geen catastrofe zijn geweest. Nu krijgen we een kabinet dat vooral vanwege corona op die positie is gekozen. Wanneer we in het najaar na de coronagolf geconfronteerd worden met de huidige grote problemen, zoals de woningnood bij jongeren, de problemen met de integratie, het milieu en zo meer, dan bestaat de vraag of we de juiste mensen in de regering hebben om die problemen aan te kunnen. Zorgelijke tijden kunnen we daarom wel verwachten.

Janwillem Koten

‘Buurtaandacht…Nog belangrijker nu de Lock Down zo lang duurt’

Vorig jaar rond deze tijd was het eerste corona geval. Sinds die gebeurtenis hebben we heel wat meegemaakt. Met de komst van het Engelse virus zijn de laatste tijd de beleidsmaatregelen, die door de bevolking-breed goed worden ondersteund. Het is duidelijk dat deze maatregelen bijten. Het betreft vooral de jongeren, die nu op zoek zijn naar een levenspartner en dus aangewezen zijn op informele ontmoetingen in een ontspannen sfeer in een van de vele uitgaansgelegenheden die Nijmegen vroeger bood. Het is ook duidelijk dat deze jongeren door deze corona-maatregelen als de avondklok depressief en zeer gefrustreerd raken en dat er bovendien zeer veel verzet komt De schaatsdagen door de koude en de ontmoetingen op het ijs, hebben wellicht enigermate de pijn wat verzacht. Maar nu met examens voor de boeg wordt het extra zwaar, omdat voor begripsvorming over de stof, onderlinge discussie wezenlijk is. Een beter pil de laatste tijd is dat steeds meer jongeren ook door de Engelsen variant extra worden getroffen en dat bij 10% van hen een chronische vorm van de ziekte optreedt die maanden zelfs jaren kan voortduren en een streep kan zetten door een carrière.

Maar ook voor de senioren, zekers als het alleenstaanden betreft, zoals de vele weduwen in onze wijk, worden door de huidige belemmerende maatregelen getroffen. Veel bijna ondraaglijke eenzaamheid. Vaak zijn de buurtzorg de enige die ze op een dag in levenden lijve spreken. Ik sprak gisteren met een oude dame die al dagen haar eigen stem niet had gehoord. De gang naar Wijkcentrum, de bibliotheek, het bridgeclubje, de klaverjasavond, kunnen allemaal niet doorgaan. Het wijkcentrum zit dicht. Je ziet dan maar weer eens hoe belangrijk deze voorziening voor de leefbaarheid van onze wijk is. De ernstige koude dagen, die de zwakte van onze samenleving blootlegden, hebben deze eenzaamheid alleen maar verergerd omdat men de gladheid en het optreden van beenfracturen vreest in een tijd dat in ieder geval gebrek is aan medische zorg en bij heupfracturen de heupprothese schaars zijn. Het is zelf maar de vraag of je goed geholpen kunt worden. Bij fracturen aan de armen kan de zelfzorg belemmert zijn en is men gedwongen een beroep op derden te doen.

Maar er zijn ook lichtpuntjes, Rond 1 maart zijn de meest kwetsbaren gevaccineerd en kunnen de senioren zich wat vrijer gaan bewegen, zonder de angst op besmetting en het optreden van een dodelijke ziekte. Het is voor senioren dus nog even vol te houden.

Een tweede lichtpuntje is de bereidwilligheid van veel mensen om in noodgevallen bij te springen. Ik weet dat er veel buurten zijn waar men onderling op elkaar let en waar een klein praatje aan de deur al wonderen doet. Vooral eenzamer ouderen beginnen de moed te verliezen en. In een dergelijk geval kan een dergelijk praatje bijna levens redden zijn. Ook bij sommige buurtmedia zoals Nextdoor worden regelmatig hulp aangeboden. Het buurtcontact is essentieel voor de leefbaarheid. Helaas zij n er ook in Dukenburg kille buurten. Dat kan soms voor kwetsbaren een ramp zijn.

De les die ik hier trekken is dat vooral nu de Lock-Down lang duurt buurtaandacht en een oplettend oogje op elkaar heel belangrijk zijn. Bedenk dat ook in deze tijd wel elkaars broeder hoeder moeten zijn. Nog even volhouden, tot de kwetsbare zijn gevaccineerd, dat duurt nog 2 maanden. Dat moet nog wel te doen zijn, al is het moeilijk voor sommigen zeer, zeer zwaar.

Janwillem Koten

‘2021, een belangrijk jaar voor Dukenburg’

Het wordt voor Dukenburg een belangrijk jaar: Meijhorst krijgt een ander winkelcentrum, er wordt volop gebouwd op de vroegere HAN-locatie, Het winkelcentrum in Zwanenveld moet op de schop, er zijn herbouwplannen voor het Winkelcentrum Weezenhof, de Skaeve Huse komen er en wat zijn de plannen voor de torenhoge windmolens langs de A73? Tenslotte zijn er nog de vergaande plannen rond de bebouwing van de Maas-Waalkanaaloever. Voor het kalm realiseren van deze projecten heb je veel gemeenschapszin nodig. Dat was ver te zoeken tijdens de oud-nieuwnacht. Er werd lustig geknald of er geen vuurwerkverbod bestond. Is het een wonder dat Nijmegen zoveel coronapatiënten heeft? Mensen verliezen hun discipline. Dat is begrijpelijk omdat ze zwaar gefrustreerd zijn geraakt. Dat neemt niet weg dat een gedisciplineerd gedrag veel invloed heeft op de bestrijding van de verspreiding van het coronavirus. Die slapte kost levens, operaties gaan niet door en de verpleegkundigen raken overbelast. En wat te denken van het risico dat onze zorgverleners lopen tijdens de verpleging van zo veel corona-patiënten.

Ik zie de corona-epidemie als een frontgevecht waar aan de ene kant het zeer gevaarlijke virus de bevolking aanvalt die wordt verdedigd door het zorgleger, onze helden die zorgen dat de virusbesmetting en vooral de gevolgen ons zo weinig mogelijk raken. Net zoals in de oorlog de rode-kruis-soldaten de gewonden uit de loopgraven haalden; zo gaat nu ons ambulancepersoneel de viruslijders in besmette huizen ophalen. Dit met risico voor eigen gezondheid. Incidenteel vallen er dodelijke slachtoffers bij onze helden in de strijd tegen het virus. Dit brengt mij op de gedachte dat wanneer de pandemie in kalmer vaarwater is gekomen, we voor onze helden een standbeeld moet oprichten, met de namen van de gesneuvelde zorgslachtoffers in hun anti-virusstrijd. Jaarlijks zouden we de slachtoffers van de viruspandemie kunnen gedenken; jaarlijks, net zoals we nu de gevallen veteranen jaarlijks herdenken. Dat zal niet alleen de slachtoffers in herinnering roepen maar ook een waarschuwingsteken zijn dat we onze zorg goed op peil moeten houden.

Janwillem Koten

‘Geen vrolijk jaar 2020’

Dit mijn laatste kolom van het jaar, een lamlendig jaar en je wenste dat je in je geheugen het jaar 2020 wegens de virusbesmetting maar kon deleten. Wat we niet hoopten, maar ook het jaareinde zal somber zijn, vuurwerk en veel gezelligheid thuis of op straat kunnen we vermoedelijk wel vergeten.

Nijmegen is na de vakantie flink getroffen door veel besmettingen. Je hoeft maar in de Gelderlander naar de vele overlijdensadvertenties te kijken. We zijn een gemeente die verhoogd waakzaam moet zijn en waarbij onze besmettingscijfers nog steeds boven het landelijke gemiddelde liggen. Geen wonder dat er strenge maatregelen nodig zijn. Zeer onprettig. Voor studenten is het een ellendig begin van de studie, veel vrolijkheid is er officieel niet.

Maar ook in Dukenburg valt het leven van de gewone burger niet mee. Vrijwel alles is dicht en de onderlinge contacten tussen de burgers zijn verschraald. Gelukkig dat sport en biebbezoek weer mogelijk wordt Zelfs de kerkgang is belemmerd. Gelukkig dat de supers de vroegere discipline hebben hervonden. Met dat alles hebben veel oude mensen het extra moeilijk en de vereenzaming is groot en bijna tastbaar. Veel mensen zijn ook door de dreigende armoede in de financiële zorgen en vaak de wanhoop nabij. Waar moet men troost vinden. Je vraagt je verder af in hoeverre de langdurige belemmerde socialisatie effect heeft over de toekomstige samenleving. Het is wel zeker dat de corona langdurige negatieve gevolgen heeft voor onze samenleving en dat we economisch enkele stappen terug moeten zetten. Dat leert de studie van vroegere grote epidemieën.

Toch mag dat ons niet ontmoedigt maken want dan raken we verder van huis. Er is van de vroegere epidemieën bekend dat voorzichtigheid, discipline en moed het beste recept is om de kwade tijd sneller door te komen.

Deze kwade dagen doen mij aan de oorlog en bezetting denken, toe we veel onzekerheid en verdriet en een avondklok vanaf zonsondergang hadden. Ik herinner me mijn ouders (beide ondergedoken) die ondank alles er de moed erin hielden en zeiden: “Het kan alleen maar beter worden.”

Met vaccins binnenkort beschikbaar hopen we dat maar. Dus maar uitkijken naar een hoopvol 2021.

Janwillem Koten